Cuối năm 1968, ông bà sinh hạ người con đầu lòng là Nguyễn Thị Hòa. Không bình thường như bao đứa trẻ khác, chị Hòa từ khi lọt lòng đã mang thân hình teo tóp, cơ thể xanh xao và ốm đau, sốt rét quanh năm. Lên năm tuổi chị vẫn không biết nói, biết đi, càng lớn càng ngớ ngẩn và trở nên điên dại.

Những tưởng nỗi đau ấy sẽ dần vơi đi nhưng đến ba người con sau của ông bà là Nguyễn Văn Bình (sinh năm 1970), Nguyễn Thị Mai (sinh năm 1973) và Nguyễn Thị Mài (sinh năm 1981) cũng mang biểu hiện như chị Hòa, cơ thể dị dạng, méo mó và không nhận biết được xung quanh. Lớn lên cũng chỉ ngớ ngẩn, lang thang khắp làng, cho gì ăn nấy, đến chuyện vệ sinh cá nhân cũng không thể tự ý thức được. Đặc biệt là chị Mai, luôn nói sảng, la hét rồi đập phá đồ đạc trong nhà.

Thương các con, ông bà bán tất cả tài sản trong gia đình để đưa con đi chữa bệnh, thế nhưng bệnh tình các con vẫn không thuyên giảm. Năm 2000, chị Hòa phát bệnh nặng, toàn thân nổi nốt, lở loét không thể ăn uống được, sau mấy tháng chạy chữa chị đã qua đời.

“Nhìn các con ngớ ngẩn co quắp nằm quằn quại đau đớn tôi mới hiểu được sự nặng nề của di họa của chất độc hóa học mang tên dioxin từ chiến tranh để lại”, ông Truyền nghẹn ngào nói.

Giờ đây, ở cái tuổi già xế bóng, ông bà vẫn đau đáu nỗi đau các con nhiễm chất độc da cam. Ông bà chỉ biết nhờ cậy vào số tiền trợ cấp xã hội để có điều kiện chăm sóc con, những khi trở trời, các người con lên cơn la hét, cấu xé mặt rồi đập đầu vào tường đến chảy máu, ông bà chỉ biết ôm chặt các con với nỗi đau xé lòng.

Từ khi hòa bình lập lại, chưa một giây phút nào vợ chồng thương binh cảm thấy cuộc sống bình yên. Tuổi cao, sức khỏe ngày một yếu, ông bà mang nặng nỗi lo khi mình qua đời, các con không biết nương tựa vào ai.

Cao Tuân - Duy Tuyên